{"id":284,"date":"2022-01-28T17:55:17","date_gmt":"2022-01-28T14:55:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/?p=284"},"modified":"2023-10-14T22:24:14","modified_gmt":"2023-10-14T19:24:14","slug":"covid-19-ve-metaverse","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/2022\/01\/28\/covid-19-ve-metaverse\/","title":{"rendered":"COVID-19 ve Metaverse"},"content":{"rendered":"\n<p>Baz\u0131 \u015feyler kula\u011fa \u00e7ok komik ve komplo teorisi gibi geliyor.  G\u00fcl\u00fcp, alay ediyoruz. Sonra acaba m\u0131? diyoruz. \u00c7evremizde olanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, zaman ge\u00e7tik\u00e7e, o an komplo teorisi ve sa\u00e7ma gibi gelen \u015feylerin benzerlerinin birer birer ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bazen de olaylar \u00f6yle abart\u0131l\u0131yor ki, \u00f6zellikle baz\u0131 konular\u0131n tart\u0131\u015fma oda\u011f\u0131ndan uzak tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorsunuz. Nas\u0131l m\u0131? \u00d6rne\u011fin a\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7ine \u00e7ip yerle\u015ftirmek \u015fu an \u00fctopik ve sa\u00e7ma olabilir. Gelecekte bu \u015fekilde de yap\u0131labilir.  Ama \u015fu anda buna gerek yok ki. Hepimizde ak\u0131ll\u0131 telefonlar var. Bir \u00e7o\u011fumuzda ak\u0131ll\u0131 saatler var. Hatta sa\u011fl\u0131k bilgilerimizi s\u00fcrekli kaydeden sens\u00f6rler bile var. Nabz\u0131m\u0131z, ne kadar uyuyoruz vs s\u00fcrekli kay\u0131t alt\u0131nda. Banyoya giderken bile telefonumuzdan ayr\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7a\u011fday\u0131z. Sonu\u00e7 mu? Dalga ge\u00e7meyin a\u015f\u0131 olsak da olmasak \u00e7ipi yutmu\u015fuz zaten. Konu\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrekli takip eden &#8220;sanal asistanlara&#8221; hi\u00e7 girmiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer bir husus, k\u00fcresel salg\u0131na sebep olan vir\u00fcs\u00fcn Omicron varyant\u0131 yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7ok \u00e7abuk bula\u015f\u0131yor diye korktuk. Salg\u0131n ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda morararak \u00f6len ki\u015filer, sokakta dururken d\u00fc\u015fenler vs g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle etkilendik. Sonra birileri Omicron daha h\u0131zl\u0131 bula\u015f\u0131yor ama grip gibi hafif ge\u00e7iriliyor. Bu nedenle salg\u0131n kendini sonland\u0131r\u0131yor dedi. Ard\u0131ndan yine s\u0131n\u0131rlar kapat\u0131ld\u0131. Okullar tatil edildi. Yeniden korkmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yleyenler oldu.  \u00d6zetle sanki birileri korkmaya devam etmemizi istiyor gibi hissettiriyorlar. Bunu konu\u015ftu\u011fum baz\u0131 ki\u015filer &#8220;Korkutarak ellerine ne ge\u00e7ecek ki? Mant\u0131kl\u0131 de\u011fil&#8221; diyor. Mutlaka bir anlam\u0131 olmal\u0131, de\u011fil mi? &#8220;Toplumlar\u0131 korkutarak istedi\u011fini yapt\u0131rmak&#8221;. Asl\u0131nda biraz tan\u0131d\u0131k m\u0131 ne?<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada bir\u00e7ok laboratuvarda (gizli, aleni vs) vir\u00fcslerle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131l\u0131yor de\u011fil mi? Buralarda \u00fcretilen vir\u00fcsler insanlardaki bir hastal\u0131\u011f\u0131 tedavi etmeye, hasta etmeye ve hatta hayat\u0131n\u0131 sonland\u0131rmaya bile yard\u0131mc\u0131 olabilir. Baz\u0131 mikroorganizmalar\u0131n sava\u015flarda kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 da olmu\u015ftur. D\u00fcnya \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131karlar\u0131n d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u015flerde insani ve ahlaki de\u011ferlerden uzakla\u015fan ki\u015filer ve kurumlar olabildi\u011fi de ortadad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/nm.3985\">https:\/\/www.nature.com\/articles\/nm.3985<\/a> adresinden ula\u015fabilece\u011finiz makale 2015 y\u0131l\u0131na aittir. Bu makale, yarasalarda mevcut olan ve o an i\u00e7in insanlara bula\u015famayan SARS benzeri hastal\u0131k etkeni olan vir\u00fcs ara\u015ft\u0131rmas\u0131 hakk\u0131nda. Bu ara\u015ft\u0131rmada coronavir\u00fcs\u00fcn insana bula\u015fabilmesi i\u00e7in gereken &#8220;spike&#8221; denen \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n eklenmesi ile insana bula\u015fman\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanamayaca\u011f\u0131na bakm\u0131\u015flar. Ne ulvi ama\u00e7? ve ba\u015farm\u0131\u015flar. B\u00f6yle bir vir\u00fcs \u00fcretebildik ve bu insanlarda salg\u0131na sebep olabilir demi\u015fler. Mevcut ila\u00e7lara ve a\u015f\u0131lara da diren\u00e7li oldu\u011funu tespit etmi\u015fler. Hastal\u0131\u011fa salg\u0131n yapan vir\u00fcsle ayn\u0131 olan bu vir\u00fcs m\u00fc sebep oldu, yoksa rastgele mutasyonlarla m\u0131 bu diken gelip vir\u00fcse yap\u0131\u015ft\u0131 bilemiyoruz. Ama san\u0131r\u0131m \u015f\u00fcphe duymak da d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z i\u00e7inde kal\u0131r. Hangisinin paranoya, hangisinin ger\u00e7e\u011fe yak\u0131n oldu\u011funa da \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnen okuyucular karar versin. <\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer bir husus a\u015f\u0131lar. Art\u0131k bir\u00e7ok insan fanatik \u015fekilde taraf tuttu\u011fu i\u00e7in a\u015f\u0131 deyince zihninizde hemen etiketi haz\u0131rlam\u0131\u015f olabilirsiniz. Durun hemen yap\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n. Ne a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131y\u0131m ne de bu mevcut a\u015f\u0131lar\u0131n taraftar\u0131y\u0131m. Do\u011fru a\u015f\u0131n\u0131n taraf\u0131nday\u0131m. Ba\u011f\u0131ms\u0131z bilim ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin taraf\u0131nday\u0131m. Hadi biraz d\u00fc\u015f\u00fcnelim. <\/p>\n\n\n\n<p>Grip a\u015f\u0131s\u0131 neden her y\u0131l yeniden \u00fcretiliyor? \u00c7ok s\u0131k mutasyona u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil mi? T\u0131pk\u0131 coronavir\u00fcs gibi.<\/p>\n\n\n\n<p>Grip a\u015f\u0131s\u0131 en fazla bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n vir\u00fcslerine g\u00f6re yap\u0131labiliyor, o y\u0131l\u0131n vir\u00fcsleri yine de\u011fi\u015fim g\u00f6stermi\u015f oluyor. Bu nedenle etkinli\u011fi %60 larda geziyor. Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131 2 y\u0131l \u00f6nceki vir\u00fcse g\u00f6re yap\u0131ld\u0131 ve hala etkili oldu\u011fu iddia ediliyor, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Her hastal\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 vir\u00fcs etkeni var ve her biri i\u00e7in farkl\u0131 a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi bilimsel bir ger\u00e7ektir? \u00d6rne\u011fin grip a\u015f\u0131s\u0131 oldu\u011fumuzda Hepatit B vir\u00fcs\u00fcne ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmay\u0131 hi\u00e7birimiz beklemeyiz. Grip a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 5 kez de yapt\u0131rsak sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmez. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcstelik D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc de ilk vir\u00fcse kar\u015f\u0131 \u00fcretilen a\u015f\u0131lar\u0131 tekrar tekrar yapt\u0131rman\u0131n bir anlam\u0131 yok, yeni a\u015f\u0131 yapmak gerekli diye g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmi\u015fken, eski a\u015f\u0131lar\u0131 3 yetmez, 4 olsun. O da yetmez 5 olsun demenin bilimsel, vicdan\u0131 ve mant\u0131kl\u0131 temeli nedir?<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumlar\u0131 korkutmaktan bahsetmi\u015ftik. K\u00f6t\u00fc bir olay ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda, o olaydan kimler \u00e7\u0131kar sa\u011fl\u0131yorsa do\u011fal olarak onlardan \u015f\u00fcphelenilir. Diyelim t\u00fcm insanlar korkutuldu. Birbirinden fiziken uzak kalmas\u0131 sa\u011fland\u0131. Maske ile y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimin avantajlar\u0131 iyice azalt\u0131ld\u0131. E\u011fitimler, sohbetler fiziken uzak, sanal olarak yak\u0131n ortamlara ta\u015f\u0131nd\u0131. Baz\u0131 i\u015fler bile art\u0131k rutin olarak sanal ortamda yap\u0131l\u0131yor. Teknoloji \u00f6yle bir noktaya geldi ki, sanal g\u00f6zl\u00fcklerle kendimizi olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yerdeyken bulabiliyoruz. Uzaktaki kokular\u0131, tatlar\u0131 hissedebilmemiz i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar belli noktalara ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f. Para zaten sanalla\u015fm\u0131\u015f. Hatta girdi\u011fimiz o sanal ortamda arsa, ev ve i\u015f sahibi olmaya do\u011fru gidiyoruz. Sanki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm korkular bizi buraya do\u011fru s\u00fcr\u00fcklemiyor mu? Sanki t\u00fcm \u00f6zg\u00fcr (!) irademizle se\u00e7imlerimizi buraya do\u011fru mu yap\u0131yoruz? Ne dersiniz? Buna bir de isim verilmi\u015fti sanki &#8220;Metaverse&#8221; m\u00fcyd\u00fc neydi?   <\/p>\n\n\n\n<p>Bu do\u011fru ise (Kesinlikle \u00f6n kabuls\u00fcz, iddias\u0131z, paranoyas\u0131z \u015fekilde, sadece fikir jimnasti\u011fi yap\u0131yorum), art\u0131k vir\u00fcsler ve salg\u0131nlardan ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kald\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6neme girdik demektir. Sohbetlerimiz ve ya\u015fant\u0131lar\u0131m\u0131z kim oldu\u011funu bilmedi\u011fimiz ki\u015filerin politikalar\u0131na g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f olan yapay zekan\u0131n denetimi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamayacak demektir. Sadece baz\u0131 &#8220;efendi&#8221;ler (!) devletler \u00fcst\u00fc g\u00fcce sahip olacak. Metai\u015f ba\u015fvurusunu onlar de\u011ferlendirecek, metaarsa sat\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n onay\u0131n\u0131 ve komisyonunu alacaklar, metavergileri toplayacaklar vs.  \u00d6rne\u011fin Ankara&#8217;n\u0131n g\u00f6rselini birileri sanal ortama, hi\u00e7bir \u00fccret \u00f6demeden aktaracak, ve oray\u0131 parayla satacak. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Ankara olacak ama sanal m\u00fclkiyet ba\u015fkas\u0131n\u0131n olacak? Hatta belki bunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk \u015fehirlerden olmak i\u00e7in \u00e7aba bile g\u00f6sterebiliriz. Ankara g\u00f6rselini bedavaya verdi\u011fimizin bile fark\u0131na varmadan. Yoksa bu da m\u0131 olmu\u015ftu? Neyse, &#8220;Merkeziyetsiz&#8221; sistemler sanki denetleyen bir otorite yokmu\u015f alg\u0131s\u0131 yarat\u0131yor. Ama hi\u00e7bir sistem denetimsiz ya\u015fayamaz. Bu durumda kodlamas\u0131n\u0131 kimin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz, devlet olarak bile m\u00fcdahale edemedi\u011fimiz yapay zekalar\u0131n denetimini mi kabul edece\u011fiz? Akl\u0131m\u0131za s\u0131\u011fmayan garip bir d\u00fcnyaya do\u011fru mu gidece\u011fiz?  Paranoyad\u0131r, paranoya. O kadar da olmaz. De\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Baz\u0131 \u015feyler kula\u011fa \u00e7ok komik ve komplo teorisi gibi geliyor. G\u00fcl\u00fcp, alay ediyoruz. Sonra acaba m\u0131? diyoruz. \u00c7evremizde olanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, zaman ge\u00e7tik\u00e7e, o an komplo teorisi ve sa\u00e7ma gibi gelen \u015feylerin benzerlerinin birer birer ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bazen de olaylar \u00f6yle abart\u0131l\u0131yor ki, \u00f6zellikle baz\u0131 konular\u0131n tart\u0131\u015fma oda\u011f\u0131ndan uzak tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyorsunuz. Nas\u0131l m\u0131? \u00d6rne\u011fin a\u015f\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[92],"tags":[106,104,100,102,103,93,108,95,99,94,107,97,96,105,98],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kisisel","tag-ahlak","tag-akil","tag-asi","tag-asi-taraftari","tag-bilim","tag-covid-19","tag-kuresel-salgin","tag-metaverse","tag-ozgurluk","tag-pandemi","tag-salgin","tag-sanal-dunya","tag-sanal-hayat","tag-vicdan","tag-yapay-zeka"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pam4Fp-4A","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":406,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drserkanpolat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}